Krispy’s Blog vol gevraagde en ongevraagde meningen

Tweet

Naar aanleiding van mijn eerdere bericht over de informatie avond over duurzaam ondernemen in Schiedam kreeg ik een vraag om meer informatie. Dat kan ik zelf niet geven, aangezien ik niet meer weet dan op de website van Schiedam staat.

Ontwikkelingen op gebied van duurzaam ondernemen

Op visie gebied zijn er verschillende ontwikkelingen in het bedrijfsleven. Ten eerste zijn er verschillende keteninitiatieven van grote leveranciers, bv. IBM, Wal-Mart, Unilever, Ahold en KPMG. Daarnaast zijn er veel ontwikkelingen op het gebied van eco-design, Cradle to Cradle, The Natural Step, biomimicry (zie ook de TED talk van Janine Benyus, waar ik vorig jaar over schreef) en biobased economy/groene grondstoffen.

Beschikbare instrumenten

Wat ik wel heb doorgegeven zijn de instrumenten die als eerste bij me op kwamen die op landelijk niveau beschikbaar zijn om duurzaam ondernemen te bevorden.

Op de eerste plaats de Doe MEE / duurzaamheidsscan van Syntens. Op de tweede plaats het innovatiekrediet voor technologie ontwikkeling (ook duurzame technologie), met daarin vanuit het aanvullend beleidsakkoord een speciaal luik voor duurzame technologie ontwikkeling voor niet-MKB’ers.

Natuurlijk ben ik daarbij een aantal zaken vergeten, en daarom zonder te beweren volledig te zijn hierbij een aantal aanvullingen:

• Programma Milieu & Technologie.
• Groen beleggen en financieren, door fiscale vrijstellingen voor consumenten kunnen banken met rentekorting t.o.v. normale leningen geld uitlenen aan ondernemers. Kredietaanvragen voor ondernemers loopt via de zogenaamde groenbanken en groenfondsen.
• SBIR, al is dat meer een instrument voor overheden om bedrijven uit te dagen om oplossingen voor maatschappelijke problemen te ontwikkelen. Dat kan gaan om producten of diensten die de overheid vervolgens zelf kan afnemen, het kan ook gaan om producten of diensten die de overheid zelf niet inkoopt en die uiteindelijk afgenomen zullen moeten worden door marktpartijen.
• Duurzaam inkopen. Ook meer voor overheden, maar wel interessant voor ondernemers en bedrijven die duurzamere producten en diensten leveren.

Voor een vollediger overzicht van nationale regelingen kun je terecht op Antwoord voor bedrijven of op Agentschap NL, daar staat per divisie een overzicht van regelingen. Zie bijvoorbeeld hier voor de regelingen van de divisie Milieu & Leefomgeving, en hier voor de regelingen van divisie Innovatie. Helaas staan daar de regionale en lokale regelingen niet tussen. Voor de noordelijke provincies is er ook de site 123 subsidie waar 68 regelingen in zitten.

Een inspirerende spreker en locatie kan natuurlijk ook geen kwaad Heb je zelf aanvullingen of andere ideeën over wat er thuishoort op een avond over duurzaam ondernemen? Kom maar door in de reacties.

Tweet Tags: duurzaam inkopen, milieubeleid, Doe MEE, duurzame ontwikkeling, The Natural Step, Schiedam, biomimicry, eco-design, subsidie, bedrijfsleven

Tweet

Toch leuk om te zien dat m’n toekomstige woonplaats aandacht aan duurzaam ondernemen besteed:

De gemeente Schiedam organiseert op woensdag 22 september het seminar ‘Duurzaamheid loont’ voor Schiedamse ondernemers die kansen zien in duurzaam ondernemen. De bijeenkomst, die wordt ondersteund door de Stadsregio, vindt plaats onder regie van Gilbert Curtessi van CEMC, dat verder ook zorg draagt voor de programmatische invulling. Achter de schermen wordt gewerkt aan een inspirerend programma met bijdragen van bijvoorbeeld dr. Michael Braungart, de man achter het wereldwijd bekende ‘cradle tot cradle’ principe. Het doel van de bijeenkomst is om Schiedamse ondernemers inzicht te geven in de voordelen die duurzaam ondernemen biedt, zowel bedrijfseconomisch als ecologisch, en tevens om ze te faciliteren wanneer zij duurzaamheid in de praktijk willen brengen.

De gemeente Schiedam heeft grote ambities op het gebied van milieu en duurzaamheid. Het in 2009 door de gemeenteraad vastgestelde Milieubeleidsplan 2009-2012 vormt hierbij het uitgangspunt. Speerpunten bij de uitvoering in het gemeentelijke beleid zijn onder andere duurzaam bouwen, ‘cradle to cradle’ en natuur- en milieucommunicatie. In dit verband is Schiedam ook betrokken bij Sisco, een internationaal kennisuitwisselingsprogramma dat met Europese subsidie tot stand is gekomen. Bij deze samenwerking met Engelse, Belgische en Nederlandse partners, waaronder de DCMR, brengt Schiedam haar kennisontwikkeling en ervaring met duurzaamheid in bij het project Nieuw-Mathenesse. Bij de herontwikkeling en herstructurering van dit bedrijventerrein vormt duurzaamheid het centrale uitgangspunt.

Meer informatie en aanmelden kan via de site van de gemeente Schiedam.

Met dank aan Erik van Erne van Milieunet voor de tip.

Tweet Tags: duurzame ontwikkeling, ondernemers, Schiedam, ondernemen, Michael Braungart, milieubeleid, duurzaam ondernemen, Cradle to Cradle, Gilbert Curtessi

Tweet

Environmental Leader meld vandaag op basis van een artikel in The Guardian dat de International Accounting Standards Board (IASB) werkt aan een voorstel om bedrijven te dwingen om naast financiële informatie, ook informatie over hun milieu- en sociale impact te publiceren. Veel bedrijven publiceren al dergelijke informatie, alleen is niet altijd helder hoe de cijfers tot stand komen en ontbreekt externe verificatie van de gegevens.

Deze ontwikkeling past in de beschrijving van David A. Lubin and Daniel C. Esty in Harvard Business Review van duurzaamheid als nieuwe megatrend. Het sluit ook aan bij de eis van de Amerikaanse beursautoriteiten (SEC) aan beursgenoteerde bedrijven om investeerders te waarschuwen voor serieuze risico’s van klimaatverandering voor hun activiteiten.

Het voorstel van de IASB hangt samen met de publicatie vandaag van het Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB) onderzoek door de VN. Een rapport dat volgens de onderzoekers laat zien dat economische activiteiten grote schade aan de planeet toebrengen. Volgens Josh Bishop, auteur van het rapport en econoom bij de International Union for the Conservation of Nature:

This is about all businesses. People think of primary industries: agriculture, forests, fisheries, maybe mining, oil and gas. But we try to make clear things in this report interest also manufacturing, retail and financial services, tourism, accountancy.

De schade van bedrijven aan mens en milieu kan fors zijn. In The Guardian wordt geschat dat het voor de 3.000 grootste bedrijven ter wereld kan oplopen tot eenderde van hun jaarwinst. De invoer van regels waardoor deze schade in de jaarrekening terecht komt kan dus een behoorlijke impact hebben, op bedrijven, maar ook op investeerders en hun beslissingen.

Tweet Tags: The Guardian, Internatonal Accounting Standards Board, milieubeleid, SEC, IUCN NL, bedrijfsleven, duurzame ontwikkeling, Harvard Business Review, biodiversiteit, Environmental Leader

Tweet

Afgelopen woensdag organiseerde De Groene Zaak i.s.m. IUCN NL, MVO Nederland, Urgenda en Nyenrode Business Universiteit het verkiezingsdebat GROEI DOOR EEN DUURZAME ECONOMIE.

Ik was een van de aanwezige. Ik heb geen tijd gehad voor een uitgebreid verslag, maar voor de geïnteresseerden hierbij de link naar de tweetdoc van de tweets tijdens het debat en het bestand zelf hieronder.

Verslag Duurzaam Verkiezingsdebat de Groene Zaak

Een duurzamer Nederland speelt helaas slechts een beperkte rol in de verkiezingsdebatten. Zowel de VVD als het CDA lijken inmiddels teruggekomen van de groene ambities die ze ten toon spreidde tijdens de vorige verkiezingen (zie de Volkskrant van 11 mei). Terwijl buiten De Groene Zaak ook de chemische industrie een ambitieuze handreiking doet naar de politiek met 50% CO2 reductie in 2035.

Tweet Tags: MVO Nederland, tweede, verkiezingen, Intense Debate, Nyenrode Business Universiteit, experimentele dienst, IUCN NL, De Groene Zaak, duurzaam ondernemen, milieubeleid

Tweet

Als ik een oppas kan regelen ben ik er bij, ‘ns kijken wat de partijen te melden hebben:

De Groene Zaak organiseert i.s.m. IUCN NL, MVO Nederland, Urgenda en Nyenrode Business Universiteit het verkiezingsdebat.

GROEI DOOR EEN DUURZAME ECONOMIE
Hét debat over de kansen voor duurzame groei

Datum: Woensdag 26 mei 2010
Tijd: 17.15 – 19.30 uur (ontvangst vanaf 16.30 uur)
Locatie: Museon, Den Haag

In De Groene Zaak zijn meer dan 60 ondernemingen verenigd met één duidelijke visie: grijp de huidige crisis aan om onze economie te verduurzamen en onze toekomstige economie nú de impuls te geven die nodig is. Laten we onze energie niet alleen richten op bezuinigen, snijden en inkrimpen, maar op dat wat ons op termijn echt verder brengt en sterk maakt: een nieuwe, duurzame economie.

Duurzaam ondernemend Nederland, verenigd in De Groene Zaak, weet dat het kan- en wat daarvoor nodig is. IUCN NL, MVO Nederland, Urgenda en Nyenrode Business Universiteit onderschrijven de kracht die het bedrijfsleven kan inzetten.

Daarom nodigen we gezamenlijk vertegenwoordigers van alle politieke partijen uit om met duurzaam ondernemend Nederland in debat te gaan over de kansen voor groei.

U kunt zich aanmeden via www.degroenezaak.com/debat

Tweet Tags: IUCN NL, duurzaam ondernemen, experimentele dienst, verkiezingen, MVO Nederland, tweede, milieubeleid, Nyenrode Business Universiteit, De Groene Zaak, Intense Debate

Tweet

Tweet Tags: milieustandaarden, transities, milieu-economie, Cleantech, duurzame ontwikkeling, China, milieubeleid, investeringen, Tegenlicht, VPRO

Tweet

Annie Leonard heeft na het succesvolle filmpje The Story of Stuff een nieuw filmpje gemaakt. Dit keer vertelt ze het verhaal van CO2-emissiehandel (in de VS cap & trade genoemd).

Helaas is het filmpje wat selectiever onderbouwd dan story of stuff. Wat voor de econoom Nat Keohane aanleiding was om een reactie te maken:

Oordeel vooral zelf.

Voor meer informatie: zie Carboncapfacts.org en Story of Stuff Cap&Trade.

Mijn mening

Als milieu-econoom zit ik meer op de lijn van Keohane. Het Europees emissiehandel voor CO2 is gebaseerd op het succes van het Amerikaanse emissiehandelsysteem voor zwaveldioxide. Je weet wel dat spul dat zure regen en ‘waldsterben’ veroorzaakt. Een van de vorige redenen om te roepen:

de wereld vergaat, koop een spaarlamp.

Mijn tip aan de milieubeweging: knoop de volgende woorden van Peter Senge uit zijn boek The Necessary Revolution tussen je oren:

People invest enormous amounts of time and energy trying to make a better world by fighting against the world they don’t want. (…) Fighting threats you seek to avoid can be a powerful motivator, but only to a certain extent. Once the threat goes away, so too does the motivation to change. (…) Ultimately, change strategies based on reacting to threats limit the commitment, imagination, and collective intelligence needed for ongoing innovation.

En dat is in mijn ogen precies wat er gebeurd is na de gevaren van de aantasting van de ozonlaag en zure regen. De acute gevaren van beide zijn opgelost en de wereld is er niet aan ten onder gegaan. Exit reden om te veranderen. Nu onder druk van stijgende grondstofprijzen en klimaatverandering is er weer een momentum (geweest) voor verandering. Waarbij er kans is om de ladder van Lansing weer een sportje op te klauteren en misschien zelfs wel richting de circulaire economie van Louise Vet te komen.

Om Peter Senge nog een keer aan te halen:

The view, shared by many within organizations and throughout society, that change will never occur without desperation and fear carries with it a subtle and profoundly limiting message – that we are incapable of changing simple because we have a of what we truly want. If the desperation theory were truly correct, we never would have learned how to walk, talk, ride bicycles, or become a violinist or engineer. These profound learning processes were drive by aspiration, not desperation, and learning to create a regenerative society and economy will be no different.

Bronnen: Story of Stuff via Project Electric Vehicle, reactie via Tim Haab van Env-Econ.net

Tweet Tags: The story of stuff, duurzame ontwikkeling, milieubeleid, Peter Senge, milieu-economie, klimaatverandering, Env-Econ blog, CO2-emissiehandel, The necessary revolution, emissiehandel

Tweet

De afgelopen weken is er veel te doen over fouten in de IPCC rapporten. Dat geeft al aanleiding tot de roep om foutloze wetenschap, wat volgens mij een contradictio interminus is. Ik ben geen natuurwetenschapper, maar econoom. En juist daarom ben ik me er volledig van bewust dat iedere theorie en ieder model een versimpeling is van de werkelijkheid. Wat vandaag waar is, kan morgen achterhaald zijn. Dat is wetenschap.

Daarom is het goed om je te realiseren dat klimaatbeleid meer doelen kan dienen. Een aardig overzicht van voordelen van klimaatbeleid, die overeind blijven wanneer de theorie over klimaatverandering niet blijkt te kloppen boodt Colin Beavan vorig jaar al op No Impact Man. Zonder te beweren het met allemaal eens te zijn, hierbij de lijst. Waar mogelijk aangevuld met een link naar Europees of Nederlands onderzoek dat de genoemde voordelen ondersteunt.

I am glad we created 5 million or more new jobs here in the United States in the fields of energy efficiency and renewable generation.

I am glad we created a culture that relies less on foreign oil, so that our children can live secure lives, knowing that the energy rug can’t be pulled out from under them.

I am glad we have found a way to save people and industry billions upon billions of dollars by making the use of energy more efficient.

I am glad the millions of children who suffer from asthma can now breathe easier thanks to the fact that we aren’t pumping the air full of toxins from our exhaust pipes and smokestacks.

I am glad that, by no longer burning oil and coal into our air, we’ve put an end to acid rain and the devastation of our aquatic life.

I am glad that we created good, reliable, fun-to-use public transportation system so that families no longer have to raid their budgets to pay for cars and gas.

I am glad we’ve stopped building suburbs, which make people unhappy and [thanks to the happy suburbanites who wrote in] are designed for cars not people, and instead build villages where people can have strong community bonds that help make life fulfilling.

I am glad we now have fuel-efficient automobiles.

I am glad that we’ve learned as a culture to get off the work-more-to-spend-more treadmill which gobbles up resources and leaves us unfulfilled and instead turned to a way of live full of meaning and purpose.

I am glad we developed local, fresh food systems that care not just about filling bellies but what we put in those bellies.

I am glad that we have rejected the philosophies of survival of the fittest and competition for resources as driving philosophies and have instead embraced a philosophy of compassion and justice.

I am glad that we have understood that a sustainable society cannot work without supporting all of its people and that we looked for and found ways to improve the lives of everyone.

I’m glad that we’ve come to see people rather than things as our most valuable resource and that, in embracing the respectful and loving principles of not wasting, we have learned not to waste youth in prisons but instead to get them help for their drug addictions and alcoholism.

I am glad that, in realizing our resources are limited, we have come to use them to do what is important and to help each other rather than compete with each other.

I am glad that we have come to see education as the ultimate in sustainable industries.

I am glad that we have developed distributed, renewable energy technologies that allow kids in all parts of the world to have electric light so they can learn how to read.

The list goes on and on, but in short, I am glad that we have embraced the opportunities presented by the crisis of climate change in order to improve our society in ways we should have done anyway.

Voor de maatschappelijke kosten en baten van verbetering van de luchtkwaliteit zie bv. dit rapport van CE Delft. Voor grondstofschaarste, zie bv. dit bericht op Cleantech.com of de berichten in de NRC van zaterdag 16 en vrijdag 22 januari 2010. Of lees een aantal van de inspirerende visies op een duurzame samenleving, waar ik gister een verzamelpost over publiceerde.

Tweet Tags: milieubeleid, Persoonlijk, duurzame ontwikkeling, visie, toekomstbeelden, klimaat sceptici, klimaat, Duurzaamheid, klimaatverandering

Tweet

De klimaatconferentie in Poznan is begonnen. Tijd voor een Twitterfountain (niet iedereen gebruikt #COP14, dus ik heb COP14 gekozen als tag):

Tweet Tags: flickr, foto, twitterfountain, Twitter, klimaatverandering, milieubeleid, klimaatbeleid

Tweet

Afgelopen woensdag organiseerde CE Delft een congres ter ere van haar 30 jarige bestaan. Onderwerp van het congres was draagvlak voor een effectief klimaatbeleid. Er was een mooi middagvullend programma samengesteld. De opkomst was fors, met naar mijn schatting bijna 200 mensen in het Haagse Diligentia. Om de ‘gewone man’ een plek te geven tussen alle experts, had een van de aanwezigen ((oud-) CE Delft consultant of acteur?) de rol om als ‘Johan de Leraar’ op de discussies te reageren. De dag werd voorgezeten door Frans Rooijers, de huidige directeur van CE Delft.

Helaas zijn de presentaties naar mijn weten niet beschikbaar op slideshare, wel staan er een drietal pdf files op de site van CE. Waarvan 1 de uitkomsten van een onderzoek van Trendbox naar draagvlak voor effectief klimaatbeleid bevat

Het verslag hieronder is op persoonlijke titel en ook terug te vinden op Twitter Search (met excuses aan de volgers die gestoord werden van #CED08).

Een terugblik op 30 jaar CE Delft

Het programma begon met een terugblik op 30 jaar CE Delft met de oud-directeuren Theo Potma en Jan Paul van Soest. Wat me van dit programmaonderdeel vooral is bijgebleven zijn de lessen die de heren voor de toekomst trokken. Theo Potma, de oprichter van CE Delft, begon met:

1. Open zijn over de inkomens- en werkgelegenheidseffecten voor de burger, niet versluierd zoals bij Green4Sure.
2. de overheid moet mee willen met de verandering en werken aan het duurzaam nationaal product.
3. Jan Paul van Soest vulde aan met draagvlak maken “vergt zien is handelen”.

Daarnaast trok Theo Potma nog een aantal lessen uit het oude ‘CE Scenario’, en dan vooral uit de volgens hem mislukte brede maatschappelijk discussie (duidelijk van voor mijn tijd, dus corrigeer gerust via de comments):

• minister van Aardenne wilde praten over kernenergie, en niet over een bredere economie-milieu-discussie
• zijn opvolger, minister Terlouw, snapte niet wat er op het spel stond
• het linkse deel van de milieubeweging schrok van de inkomenseffecten
• de kernreactor in Tsjernobiel ontplofte (dus geen credits voor Wijnand Duyvendak dit keer

Hoe ziet VROM draagvlak en effectiviteit?

In dit programma onderdeel gaf Saskia Borgers, Directeur-Generaal Milieu bij het ministerie van VROM, in een speech aan hoe VROM aankijkt tegen draagvlak en effectivititeit. In dit verhaal gaf Saskia Borgers terecht aan dat de overheid niet in haar eentje voor draagvlak kan zorgen. Ze riep de aanwezigen dan ook op om mee te helpen met het creeren van draagvlak. Ook gaf ze aan dat de overheid inmiddels de meeste van de acties (83 van de 88) uit het werkprogramma Schoon en Zuinig (of was het de toekomstagenda energie en innovatie?) in gang heeft gezet. Al met al een keurig verhaal, maar ik miste toch een beetje het vuur en vooral de brug naar de burger toe. Dat bleek het duidelijkst toen ze als antwoord op een vraag van Johan de Leraar verwees naar een sectorakkoord transport. Aan de andere kant ook wel weer begrijpelijk, want het valt niet altijd mee om te schakelen tussen verschillende niveaus. Ik vraag me alleen wel af welke communicatie mensen in de overheid de brug naar het bredere publiek wel weten te slaan.

Effectieve instrumenten van milieubeleid uit het verleden.

In de paneldiscussie gingen Hans Alders, Frans de Haas en Peter Tjan in op hun ervaringen met de invoer van milieumaatregelen in het verleden. Ze gingen daarbij respectievelijk in op de invoer van de ecotaks, EPC (is dat dat woningding?) en de Euronormen voor voertuigen.

Volgens Frans Rooijers blijkt uit onderzoek van Ecorys in opdracht van CE Delft dat de ecotaks goed is voor de helft van de CO2 besparing en is het daarmee een zeer effectief instrument geweest. Hans Alders vertelde dat iedereen in algemeenheid voor principes als de vervuiler betaalt en de inzet marktgerichte instrumenten was. Totdat het concreet werd, toen volgde argumenten die ook volgens hem nu weer opgeld doen bij klimaatbeleid: varierend van dreigen met vertrek naar het buitenland, tot schrikken van de inkomenseffecten door de vakbeweging.

Frans de Haas vertelde dat de EPC op verzoek van het bedrijfsleven door Economische Zaken ontwikkeld is (of dat klopt?). Het bedrijfsleven wilde toe naar een doelgerichte benadering, in plaats van elke keer met nieuwe technische eisen geconfronteerd te worden. Gemeenten waren voor, omdat ze de mogelijkheid kregen om zelf aan de knoppen te gaan draaien en hun eigen ambitieniveau konden bepalen.

Peter Tjan liet met een powerpoint plaatje zien dat het effect van de Euronormen op de emissies van fijn stof, stikstofoxiden (NOx), zwaveldioxiden (SO2) en vluchtige organische stoffen (bv. onverbrande benzine) fors is geweest. Ondanks een negatieve kosten baten analyse voor de auto-industrie. Waarbij Peter Tjan benadrukte dat het volgens hem bij het nemen van milieumaatregelen nooit gaat om een industriele kosten baten analyse, maar altijd om een maatschappelijke kosten baten analyse.

Op de vraag van Johan de Leraar wie hem nu eigenlijk vertegenwoordigt in al de overleggen die hij langs heeft horen komen, antwoord Peter Tjan met de opmerking dat de burger en consument via de overheid vertegenwoordigd worden. Gelet op de lacherige en ontkennende reacties in de zaal werd dat niet echt overtuigend gevonden door de aanwezigen. Waarna Frans de Haas toevoegde dat bij EPC bv. huiseigenaren vertegenwoordigd werden door de Vereniging Eigen Huis. Een van de oudere aanwezigen verzuchtte bij het horen van de discussie over geld:

hou op met dat gezeur over geld, ik lijk wel 30 ipv 80…

Trendbox onderzoek naar draagvlak voor effectief klimaatbeleid in Nederland

Bij dit onderdeel van het programma werd het wat moeilijker om een verslagje in tweets bij te houden. Het publiek kreeg namelijk vragen die per sms beantwoord konden worden. Het hele onderzoek kun je hier vinden. Een paar opvallende uitkomsten: 50% van de Nederlanders (man en vrouw) vind klimaat een groot probleem. Van de mannen vind 14% het echter helemaal geen probleem, terwijl dat bij vrouwen veel lager ligt (2 a 3% uit m’n hoofd). Mijn tweet hierover gaf bij een van mijn twittercontacten wat verwarring, die dacht dat slechts 14% van de mannen klimaatverandering een probleem vind.

Een andere opvallende uitkomst vond ik dat slechts 18% van de Nederlanders gelooft dat een hogere energieprijs leidt tot een lager verbruik. Hoe rechtser mensen stemmen hoe minder geloof er is in prijsbeleid. Wat bij de vraag oproept: waarom dan wel geloven in de vrije markt? Of is het een verkeerde aanname van mij dat ik rechts stemmen associeer met vrije marktdenken en geloof in de onzichtbare hand van de markt?

Overigens ook aardig om op te merken dat van de aanwezige experts een veel groter deel gelooft in de effecten van prijsbeleid.

Maatschappelijke partijen en draagvlak

Bij de paneldiscussie met maatschappelijke partijen schoven Ron Groen (sectorhoofd milieu en economie bij Stichting Natuur en Milieu), Jenneke van Pijpen (vice-voorzitter ABVAKABO FNV), Hans Alders (bestuursvoorzitter EnergieNed), Willem de Jager (adjunct-directeur Mobiele & Business Development Rabobank Nederland) aan.

Hans Alders gaf aan dat er te weinig oog is voor de implementatie van wetgeving. Met als voorbeeld wind op zee en alle vragen die daaromheen spelen, iets wat heel Nederland al in de Tegenlicht discussie over zonne-energie heeft kunnen horen en zien.

Op de vraag hoe je tot draagvlak komt zei Hans Alders dat er contacten zijn tussen EnergieNed en de partijen die Green4Sure hebben laten opstellen. Doel daarvan is om te kijken of het mogelijk is tot een gezamenlijk standpunt van de maatschappelijke partijen te komen over maatregelen uit Green4Sure.

Ron Wit zat op het stokpaard dat convenanten niet werken en nauwelijks extra effect hebben en dat het nodig is om maatregelen van bovenaf op te leggen. Waarop Willem de Jager reageerde door te stellen dat je voor draagvlak niet top down moet werken, maar moet uitgaan van de mens en zijn behoeften. Top down geeft geen gedragsverandering. Duurzame gedragsverandering krijg je volgens Willem de Jager door van onderaf te werken met positieve prikkels, op basis van vrijwilligheid en met de mens en zijn behoeften als centrale uitgangspunt. Convenanten worden volgens Willem de Jager effectiever als je ze doorvertaald naar bedrijfstakken, individuele bedrijven en uiteindelijk naar de individuele werknemer. Waarbij hij met verwijzing naar de filevrije dag een uitspraak van KLM aanhaalde:

Als we vrijwillig de merknaam KLM verbinden met een bepaald ambitieniveau is dat vele malen meer waard dan een contract of wettelijke regels.

Op de vraag van Frans Rooijers of de doelen van de filedag gehaald zijn gaf Willem de Jager aan dat er 2 van de 3 gehaald zijn:

1. Geslaagd: bewustwording bij individuele burgers
2. Geslaagd: daling van het aantal files. Niet met 100%, maar wel met 25% minder files. Te weinig maar een mooie aanzet
3. Mislukt: beeldvorming. Blijkbaar heeft er namelijk een zeer zuur stuk over de filevrije dag in de krant gestaan.

Op de vraag of er een verband is tussen de financiele crisis en de economische crisis durfde enkel Willem de Jager op strikt persoonlijke titel een antwoord te geven:

op wereldschaal is er een relatie, maar op het Nederlandse schaalniveau niet

Kortom: er werd geen ruimte gezien voor een Green New Deal door de panelleden.

Jenneke van Pijpen ging nog kort en voorzichtig in op de brief van de FNV en VNO-NCW over het veilen van emissierechten, waarna het tijd was voor een paneldiscussie met de politiek.

Draagvlak en politiek

Bij dit onderdeel schoven de Tweede Kamerleden Diederik Samson (PvdA), Liesbeth Spies (CDA) en Paulus Jansen (SP) aan. Ze werden ondervraagd door CE Junioren. Niet live, maar via opgenomen filmpjes. Leuk bedacht en de eerste vraag gaf al wat verwarring, door de korte door elkaar gesneden teksten van de kinderen. Daar was niet echt een vraag uit te halen, maar uiteindelijk bleek dat er keurig een vraag aan het eind kwam: Kan je auto’s verbieden?

Liesbeth Spies en Diederik Samson gaven aan dat de huidige automaatregelen zeer effectief zijn. Zowel de slurptaks als de leasebijtelling. Waarbij Samson aangaf dat met name de effectiviteit van de leasebijtelling vele malen groter is dan verwacht. Al schijnt daar nu een rechtzaak over te lopen, of al afgerond te zijn?

Samson vertelde grappend dat zelfs z’n buurman is overgestapt, omdat het voordeel van een lagere bijtelling fors is

Dan maar een lulligere auto

De portomonnee is nog altijd heiliger dan de koe in Nederland (en een praktijkvoorbeeld van het feit dat prijsbeleid werkt…!). Zowel Paulus Jansen als Liesbeth Spies willen meer aandacht voor de fiets. Niet door auto’s te verbieden, maar door mensen te verleiden om de fiets te pakken. Dat is goed voor het milieu, maar belangrijker het is goed voor de gezondheid en de (verkeers) veiligheid. Diederik Samson gaf aan dat hij nog steeds geloofd dat het mogelijk is om de auto uit de mens te krijgen.

De tweede vraag van het jongerenpanel was waarom er geen boete is voor het licht aanlaten. Waarop alle 3 parlementariers aangaven dat je elementaire zaken via regels moet regelen, bv. standby verbruik. Diederik Samson benadrukte terecht dat behalve voor huizen alle productnormen en -eisen via de Europese Unie lopen. Ook zei Samsondat het makkelijk is om het eens te worden met de aanwezigen in de zaal, maar dat het doorvertalen daarvan naar een akkoord op nationaal niveau al een stuk lastiger is. Laat staan op EU niveau, en als we daar zijn dan gaan we nog een maatje verder naar wereldwijd. Samson heette alle aanwezigen van harte welkom in de internationale grindbak.

Het werd nog even een beetje spannend toen Samson na een aanloop via de moeizame start van duurzame energie in Nederland de afgelopen twintig jaar uitkwam bij de huidige SDE. En vol trots vertelde dat de Nederlandse SDE regeling beter is dan de Duitse, behalve de financiering. Uit de reacties uit de zaal bleek dat een deel van de aanwezigen niet overtuigd was. Ik zelf heb geen idee, want ik heb geen van beide bestudeerd. Verder dan de verhalen uit Tegenlicht kom ik dus niet.

De derde vraag was wat kunnen we nog meer doen en hoe krijgen we andere mensen mee? Bij het antwoord op deze vraag dwaalde ik af, vermoeidheid of gebrek aan pit in de antwoorden? Geen idee. De vierde vraag was of de kinderen later nog mochten vliegen. Het eerlijke antwoord daarop van alle drie de parlementariers was dat de keuze is fors minder vliegen of een forse draai van de luchtvaartsector.

Tot slot deed Frans Rooijers een oproep aan de politiek om in actie te komen. In mijn ogen niet erg overtuigend. Aan de ene kant riep hij op tot politieke actie. Aan de andere kant gaf hij aan dat hij en zijn collega’s (en waarschijnlijk alle andere in de zaal) boven het Nederlands gemiddelde zitten qua milieu-impact en klimaatemissies. De eerste vraag die bij mij opkwam:

Wat doet CE Delft in haar bedrijfsvoering en bij het helpen van haar medewerkers om hun milieu-impact te verkleinen?

Ik zou zeggen: neem een voorbeeld aan TNT Planet Me of aan het kabinet, die van duurzame bedrijfsvoering en het betrekken van de medewerkers een van de thema’s in de aanpak duurzame ontwikkeling hebben gemaakt.

Uitreiking prijsvraag

In aanloop naar het congres had CE een prijsvraag uitgeschreven. Er waren 3 genomineerde gekozen uit ruim 20 inzendingen. Dit waren:

1. Amsterdam Smart Energy City
2. Solar City 2050
3. Warmtebeleid in Duitsland en Denemarken

Het sms’ende publiek koos Solar City 2050 als winnaar.

Eindconclusie

Veel informatie, maar weinig pit. Waar is de peperbus? Of zoals Theo Potma, de oprichter van CE Delft, zei op de vraag wat hij van het congres vond:

Ik merk de hele dag geen urgentie… Laat staan zien is handelen

Dit bericht is geschreven op persoonlijke titel en in verkorte versie geplaatst op het Rijksduurzaamheidsnetwerk en op VoorDeWereldVanMorgen

Tweet Tags: milieubeleid, verslag, 2008, Green4Sure, klimaatverandering, CE Delft, congres